نشست \"نقد و بررسی یادگاری نویافته منسوب به امام رضا(ع)\" برگزار شد

##### نشست "نقد و بررسی یادگاری نویافته منسوب به امام رضا(ع)" برگزار شد

نشست "نقد و بررسی یادگاری نویافته منسوب به امام رضا(ع)" روز شنبه ۱۱ شهریور در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، نشست "نقد و بررسی یادگاری نویافته منسوب به امام رضا(ع)" به همت گروه تاریخ و باستان شناسی خانه اندیشمندان علوم انسانی، روز شنبه ۱۱ شهریور ۱۴۰۲ در سالن حافظ خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

**عماد الدین شیخ الحکمایی: یادگار‌نویسی سنت جدیدی نیست**

عماد الدین شیخ الحکمایی از باستان شناسان، ابراز داشت: یادگار‌نویسی سنت جدیدی به شمار نمی رود و از پیش اسلام یادگار‌نویسی وجود داشته است از جمله یادگار‌نویسی های تخت جمشید گواه این ادعا هستند.

وی افزود: در بحث قرائت این یادگار نوشته، متوجه شدم که منتقدین آشنایی چندانی با خط کوفی ندارند و هم چنین کسانی که بحث جعلی بودند را مطرح کرده اند، باید به آنان یادآور شد که در جعل باید فوایدی وجود داشته باشد و در جعل، افراد به دنبال منفعت هستند در حالی که در این یادگار‌ نوشته، منفعتی برای صاحب این یادگار به دنبال ندارد.

او ادامه داد: درست است که علی بن موسی اسم پر‌بسامدی به شمار می رود اما با توجه به تاریخ آن زمان و اینکه در آن زمان برخی افرادی که این اسم را داشتند شیعه نبوده اند، ما بیشتر به یقین نزدیک می شویم که این یادگار نوشته منسوب به حضرت رضا(ع) است.

**احمد خامه یار: عموما یادگار‌نوشته ها را خود اشخاص می نوشتند**

احمد خامه یار از باستان شناسان، اظهار داشت: ما تعداد زیادی سنگ نوشته در جزیرة العرب داریم که نشان دهنده سنت قوی یادگارنویسی در حجاز است و بعد از اسلام نیز، این سنت به صورت چشمگیری ادامه پیدا کرده است.

در ادامه، خامه یار با نمایش تصاویری از سنگ نوشته ها در حجاز که توسط اصحاب و تابعین نوشته شده بودند، اضافه کرد: باید به پیشینه این یارگار نوشته ها هم توجه کرد و نمونه هایی در ایران داریم که به خط افراد مشهور بوده است که گاهی اوقات نسب های خود را نوشته اند و این امتداد یک سنت حجازی و علوی بوده است و از این رو در شأنیت امام رضا هم هست که این یادگار نوشته را، خود نوشته باشد و همچنین باید اشاره کرد که در آن زمان عرف نبوده است که برای بزرگان دینی قدمگاه بسازند و از قرن شش به بعد این موضوع رواج یافت.

**علی بهرامیان: مامون دستور داده بود که امام رضا(ع) را مخفیانه به مرو بیاورند**

علی بهرامیان از باستان شناسان، بیان داشت: من قصد دارم بحثم را بر سر مسیر حضرت رضا(ع) از مدینه تا مرو متمرکز کنم و البته باید بگویم که این یادگار‌نوشته ها نشان داد که تاریخ نگاری دوره اسلامی بی ریشه نیست.

وی افزود: در مآخذ موجود تصریح شده که امام از راه بصره به سمت مرو رفته اند و هم چنین در بعضی مآخذ آمده است که مأمون دستور داده است که حضرت را از طریق کوفه و قم به سمت مرو نیاورند و اگر ایشان از قم یا حوالی قم رد شده بود، باید در مآخذ تاریخی نمود بیشتری پیدا می کرد.

بهرامیان ادامه داد: از مآخذ تاریخی می توان استنباط کرد که به احتمال زیاد آوردن حضرت از مدینه مخفیانه بوده و در یک جو متزلزل سیاسی صورت گرفته است و مأمون داشت یک طرح نیمه مخفی را پیش می برد.

او ادامه داد: در هر صورت، این یادگار‌نوشته کشف بسیار مهمی است و باید این احتمال را هم بررسی کرد که آیا ممکن است این یادگار‌نوشته مربوط به مسجد جامع ساوه نباشد و از جای دیگری آمده باشد یا خیر؟