فاطمه صدرعاملی در نشست «آیین رونمایی از کتاب در باب گفتوگو»/ هدف از گفتوگو دستیابی به فهمی مشترک از واقعیت است
هدف از گفتوگو دستیابی به فهمی مشترک از واقعیت است
فاطمه صدرعاملی در آغاز سخنانش گفت: انتشار این کتاب آن هم با این ترجمه دقیق از استاد ملکیان، رویدادی مهم برای تمام کسانی است که دغدغه همزیستی مسالمت‌آمیز انسانی، فهم متقابل و آینده‌ای خوب برای جامعه دارند. مسئله گفتوگو در عرصه سیاست، فرهنگ، آموزش، خانواده و روابط اجتماعی از ضرورت بسیاری برخوردار است. در جهان معاصر امروز گفتوگو و تفاهم واقعی با دشواری‌های گسترده‌ای مواجه است. اگرچه در دنیای امروزی ارتباطات گسترده شده است اما تماس‌های بسیار انسان‌ها با یکدیگر همیشه به نزدیکی و فهم مشترک منجر نخواهد شد. افراد در گفتوگو بیش از آنکه در پی فهم دیگری باشند به دنبال دفاع از مواضع خود هستند، هر شخص در تلاش است نظر خود را بیان کرده و به کرسی بنشاند و کمتر کسی تلاش می‌کند تجربه زیسته دیگران را درک کرده و بفهمد.
صدرعاملی اذعان داشت: دیوید بوم انسان را ترغیب می‌کند تا دوباره از خود بپرسد گفتوگو چیست؛ آیا صرفا ردوبدل اطلاعات و دیدگاه‌های متناقض است یا می‌تواند امری عمیق‌تر از این باشد. بوم متعقد بود در گفتوگو تنها محتوای ذهنی و اطلاعات مبادله نمی‌شود بلکه زمینه‌های شکل‌گیری پیش‌فرض‌ها و عادت‌های ذهنی نیز مورد توجه قرار می‌گیرند. ما باید در مورد چگونگی اندیشیدن خود نیز تامل کنیم و باید بدانیم هدف از گفتوگو نه تنها انتقال دیدگاهی به دیدگاهی دیگر بلکه دستیابی به فهمی مشترک از واقعیت است.
صدای انسانیت، گمشده جهان هستی
وی به بیان دیدگاه مارتین بوبر درباره گفتوگو پرداخت و افزود: مارتین بوبر اساس گفتوگو را به رسمیت شناختن انسان دیگر می‌داند. از منظر او گفتوگو زمانی امکان‌‌پذیر است که انسان‌ها بتوانند یکدیگر را نه به عنوان ابزار بلکه به دیده انسان ببینند. باید به ندای انسانیت گوش سپرد، این صدا نباید در هیاهوی جهان گم شود. در دیدگاه بوبر صلح تنها فقدان جنگ نیست بلکه زمانی است که انسان‌ها بتوانند در یک با هم بودن اصیل زندگی کنند، همزیستی و پذیرش متقابل دیگری. ما انسان‌ها اغلب در کنار یکدیگر فکر می‌کنیم اما کمتر با هم و به هم می‌اندیشیم.
صدرعاملی با اشاره به یکی از مهمترین موانع گفتوگو گفت: یکی از مهمترین موانع گفتوگو، ناتوانی در شنیدن واقعی سخن دیگری است. بسیاری از افراد پیش از پایان یافتن صحبت‌های طرف مقابل، در ذهن خود به قضاوت می‌پردازند و همین مسئله زمینه‌ساز سوءتفاهم‌های فراوان می‌شود.
وی در ادامه افزود: گفت‌وگوی اصیل مستلزم تعلیق موقت داوری‌ها، آگاهی از پیش‌فرض‌های ذهنی و آمادگی برای شنیدن دیدگاه‌های متفاوت است. امروزه گفتوگو تنها یک فضیلت اخلاقی نیست، بلکه ضرورتی برای تداوم زندگی جمعی و حل مسائل مشترک به شمار می‌آید. او همچنین ابراز امیدواری کرد که انتشار کتاب «در باب گفتوگو» بتواند به گسترش فرهنگ گفتوگو، تقویت هم‌اندیشی و افزایش فهم متقابل در جامعه کمک کند.