اشکان بروج در آیین رونمایی از کتاب «هوش مصنوعی برای فناوری هوشمند در صنعت گردشگری و مهماننوازی»/ فناوری باید از مرحله بحث نظری عبور کند و در تجربه واقعی گردشگر دیده شود/ تجربه چین نشان میدهد فناوری چگونه میتواند خدمات گردشگری را متحول کند
به گزارش روابط عمومی خانه اندیشمندان علوم انسانی، آیین رونمایی و بررسی کتاب «هوش مصنوعی برای فناوری هوشمند در صنعت گردشگری و مهماننوازی» به همت گروه گردشگری خانه اندیشمندان علوم انسانی و با همکاری مؤسسه جغرافیایی دانشگاه تهران، روز چهارشنبه ۲۲ مهرماه ۱۴۰۵، در دانشگاه تهران برگزار گردید.
در این نشست، سخنرانان به بررسی کاربردهای هوش مصنوعی در صنعت گردشگری و مهماننوازی، نقش آن در بازاریابی و آموزش گردشگری و ظرفیتهای آن برای تحول این صنعت پرداختند.
اشکان بروج، با اشاره به تجربههای خود در زمینه گردشگری دیجیتال گفت: من میخواهم بحث را از نقطه دیگری آغاز کنم و در ادامه به کتاب برسم. سال ۱۳۹۲، پس از بازگشت از اسپانیا، موضوعی توجهم را جلب کرد که آن زمان با عنوان گردشگری الکترونیک یا «e_tourism» شناخته میشد. در سالهای ۲۰۱۲ و ۲۰۱۳ با این موضوع آشنا شده بودیم و احساس میکردیم تحولات مهمی در حال رخ دادن است. به همین دلیل تصمیم گرفتیم این حوزه را به ایران بیاوریم و درباره آن با مسئولان و کارشناسان صحبت کنیم.
بروج ادامه داد: در آن زمان، تجارت الکترونیک و اهمیت وبسایتها در دنیا بهسرعت در حال گسترش بود. من یک سرفصل درسی آماده کرده بودم تا آموزش و ترویج گردشگری الکترونیک را در میان فعالان صنعت آغاز کنیم. طرح را به وزارتخانه ارائه دادم و همزمان آن را به آزمایشگاه تجارت الکترونیک دانشگاه صنعتی شریف بردم. طرح در آنجا پذیرفته شد و آزمایشگاه گردشگری الکترونیک نیز در همان دوره راهاندازی شد. در سال ۱۳۹۲، نخستین رویداد استارتاپ ویکند گردشگری را برگزار کردم و تلاش داشتم این رویکرد پیشرو را ادامه دهم.
وی با اشاره به تجربه خود از مواجهه با ساختارهای آموزشی موجود اظهار کرد: وقتی دوباره به وزارتخانه مراجعه کردم تا ببینم طرح به کجا رسیده است، به من گفته شد که خودشان دفتر و برنامههایی دارند و همان مباحث را آموزش میدهند. آنجا متوجه شدم که میان دانشی که ما درباره تحولات جهانی به دست آورده بودیم و آنچه در برخی بخشها از این تحولات درک میشد، فاصله زیادی وجود دارد. همان زمان به این نتیجه رسیدم که نخستین کاری که باید انجام دهم، ترویج دانش با استفاده از تواناییها و امکانات خودم است؛ یعنی نباید منتظر بمانم تا دیگران این کار را آغاز کنند.
بروج افزود: این مسیر از دانشگاه صنعتی شریف شروع شد و بعد به مؤسسات آموزشی رسید. چند سال بعد، برای راهنمایان گردشگری نیز سرفصلهایی در این حوزه تدوین کردیم؛ در حالی که پیش از آن، چنین محتوایی در برنامه درسی آنها وجود نداشت. بهتدریج استارتاپها و کسبوکارهای دیجیتال گردشگری نیز شکل گرفتند و این حوزه گسترش یافت. در تمام این سالها، یک مسئله همچنان برای من روشن بود: جای آموزش تخصصی بسیار خالی است، نیروی متخصص به اندازه کافی نداریم و بخشی از متخصصان نیز از این حوزه رفتهاند.
نباید منتظر بمانیم تا دیگران دانش فناوری را به صنعت گردشگری وارد کنند
اشکان بروج با اشاره به ادامه فعالیتهای خود در حوزه فناوریهای نوین گفت: پس از دوران کرونا، از حدود سال ۲۰۲۲، جریان تازهای در گردشگری شکل گرفت. من نیز تلاش کردم موضوعاتی مانند هوش مصنوعی، متاورس، کلاندادهها و واقعیت افزوده را در ایران مطرح کنم و توضیح دهم که تحولات زیادی در حال رخ دادن است و ما از برخی روندها عقب ماندهایم. این مباحث را در طرحهای درسی نیز وارد کردم، اما در سال ۱۳۹۶ به این نتیجه رسیدم که از آن مسیر، آنطور که انتظار داشتم، پیشرفتی حاصل نمیشود. به همین دلیل تصمیم گرفتم بیشتر در خود صنعت حضور داشته باشم.
وی ادامه داد: نقش خودم را بهعنوان واسطهای میان دانش دانشگاهی و نیازهای مهارتی صنعت تعریف کردم. با توجه به اینکه سالها راهنمای تور بودم و در مجموعههای دیجیتال گردشگری نیز مسئولیت بازاریابی داشتم، تلاش کردم این دانش را به فعالان منتقل کنم. جزوهها و محتوایی که تهیه میکردم، با برخی مطالبی که در ساختارهای رسمی آموزش مطرح میشد، تفاوت داشت؛ زیرا سعی میکردم نیازهای واقعی صنعت و تحولات فناوری را در نظر بگیرم.
بروج با اشاره به تجربه همکاری در تدوین منابع آموزشی گردشگری گفت: پس از چند سال، با پیشنهاد همکاران، از جمله خانم قنبری، در تهیه بخشی از محتوای آموزشی مربوط به مدیران فنی و دورههای مرتبط با تأسیسات گردشگری مشارکت کردم. در آن کتابها، مطالبی را که در طول سالها جمعآوری کرده بودم، خلاصه و تنظیم کردم. تجربه من این بود که در بسیاری از موارد، وقتی درباره فناوریهای جدید صحبت میکردیم، منبع مشخص و منسجمی برای معرفی به علاقهمندان وجود نداشت و صرفاً آنها را به وبسایتها یا کلیدواژههایی برای جستوجو ارجاع میدادیم.
این کتاب، ادبیاتی را گردآوری کرده که سالها جای خالی آن را احساس میکردیم
بروج با اشاره به مطالعه کتاب فناوریهای هوشمند در گردشگری گفت: وقتی این کتاب به دستم رسید و شروع به خواندن آن کردم، با خودم گفتم خوشبختانه موضوعاتی مانند اینترنت اشیا، بلاکچین، واقعیت افزوده و کلاندادهها در آن مطرح شدهاند. اینها همان موضوعاتی هستند که سالها دربارهشان صحبت میکردیم و تلاش داشتیم اهمیت آنها را برای فعالان گردشگری توضیح دهیم، اما منابعی که بتوانیم علاقهمندان را برای مطالعه بیشتر به آنها ارجاع دهیم، در اختیار نداشتیم. در واقع، این کتاب سرنخهایی را که پیشتر بهصورت پراکنده ارائه میکردیم، در قالب ادبیات علمی گردآوری کرده است. به همین دلیل، از همه کسانی که برای تهیه این اثر زحمت کشیدهاند، تشکر میکنم.
وی در ادامه به یکی از نقدهای خود درباره ساختار کتاب اشاره کرد و افزود: همانطور که آقای بذرافشان نیز اشاره کردند، به نظر میرسد ترتیب فصلها تا اندازهای به بازنگری نیاز دارد. میدانم که کتاب از مجموعه مقالات تشکیل شده و احتمالاً تلاش شده است اصالت مطالب و فصلهای مختلف حفظ شود، اما از نظر ساختار کلی، وقتی صحبت از هوش مصنوعی در صنعت گردشگری است، انتظار داریم از ابتدا به این موضوع پرداخته شود که این فناوری چه تأثیری بر خدمات گردشگری دارد، دیجیتالیشدن چگونه اتفاق افتاده و این تحولات چه مسیری را طی کردهاند؛ سپس بهتدریج وارد جزئیات شویم.
بروج ادامه داد: در این کتاب، تازه در میانه مسیر بهطور جدی به موضوع هوش مصنوعی میرسیم و بخش قابلتوجهی از فصلها به دستورکار دیجیتال و فناوریهای مرتبط اختصاص دارند. البته در فصلهای پایانی، مباحثی مانند امنیت و حفظ حریم خصوصی نیز مطرح میشوند و ساختار در برخی بخشها منسجمتر میشود. با این حال، فکر میکنم بازنگری در ترتیب فصلها میتواند به درک بهتر مخاطب کمک کند؛ بهویژه اگر کتاب قرار است برای آموزش و استفاده فعالان صنعت گردشگری نیز به کار گرفته شود.
باید بدانیم هوش مصنوعی چه تغییری در مشاغل آینده ایجاد میکند
اشکان بروج با اشاره به یکی از بخشهای موردعلاقه خود در کتاب گفت: پیشنهاد میکنم خوانندگان، فصل مربوط به مشاغل آینده را که تا جایی که به خاطر دارم در حدود صفحه ۱۱۱ قرار دارد، مطالعه کنند. یکی از پرسشهایی که در سالهای اخیر بارها در لینکدین، اینستاگرام و دیگر فضاها از من میپرسند، این است که با ورود هوش مصنوعی چه اتفاقی برای مشاغل میافتد، چه مهارتهایی باید یاد بگیریم و شغلهای آینده چه خواهند بود. این بخش از کتاب در چند صفحه به این موضوع میپردازد که هوش مصنوعی در چه حوزههایی وارد میشود، کدام فعالیتها ممکن است به سمت رباتیکشدن بروند و انسان در این میان چه نقشی میتواند داشته باشد.
وی با توضیح دیدگاه خود درباره آینده تجربه گردشگری افزود: من در تمام این سالها بر مفهومی تأکید داشتهام که میتوان آن را طراحی تجربه یا «اکسپریئنس دیزاین» نامید. تجربهای که در سفر شکل میگیرد، میان دو طیف فناوری پیشرفته یا «هایتک» و ارتباط انسانی یا «هایتاچ» قرار دارد. فناوری پیشرفته در جایی به کمک ما میآید که بتواند کارها را تسهیل کند، فرایندها را بهبود ببخشد و خدمات را در دسترستر قرار دهد؛ اما بخش انسانی سفر، یعنی احساسات، خنده، حال خوب و تجربههایی که از ارتباط با دیگران به دست میآوریم، چیزی نیست که بتوان بهسادگی با ربات یا هوش مصنوعی جایگزین کرد.
بروج ادامه داد: این کتاب نیز بهنوعی وارد همان موضوعی شده است که من سالها درباره آن صحبت کردهام؛ یعنی ضرورت ایجاد توازن میان فناوری پیشرفته و ارتباط انسانی. در برخی فصلها، از جمله مباحث مربوط به گردشگری سلامت، نیز میتوان این ارتباط را مشاهده کرد. به اعتقاد من، فناوری زمانی میتواند به گردشگری کمک کند که در کنار تسهیل امور، تجربه انسانی گردشگر را نیز تقویت کند.
فناوری باید از مرحله بحث نظری عبور کند و در تجربه واقعی گردشگر دیده شود
بروج با اشاره به تجربه سفر اخیر خود به چین گفت: من حدود دو هفته پیش در چین بودم و از نزدیک دیدم که فناوری چگونه در بخشهای مختلف گردشگری به کار گرفته میشود. مسئلهای که میخواهم بر آن تأکید کنم این است که ما از نظر داده و زیرساختهای فناورانه با کمبودهایی روبهرو هستیم. همانطور که آقای دکتر تیموری نیز اشاره کردند، برای توسعه این حوزه تلاشهایی در حال انجام است، اما صرف ورود فناوری کافی نیست؛ باید فرهنگ استفاده از آن نیز شکل بگیرد و فناوری در عمل وارد فعالیتهای روزمره صنعت شود.
وی با اشاره به تعداد برنامههای برگزارشده در هفته گردشگری اظهار کرد: اخیراً از من پرسیده شد که در هفته گردشگری امسال، ۱۱۰۶ رویداد در ایران برگزار شده است. برگزاری این تعداد رویداد قابل توجه است، اما پرسش من این است که بعد از برگزاری این رویدادها چه اتفاقی برای فعالان صنعت افتاده است؟ کدام کسبوکار رشد کرده، کدام مجموعه محصول تازهای به خدمات خود اضافه کرده و کدام آموزشگاه توانسته است تعداد دانشجویان یا کیفیت آموزش خود را افزایش دهد؟ به نظر من، باید از مرحله شمارش رویدادها عبور کنیم و بررسی کنیم که این فعالیتها چه نتیجه عملی و قابلاندازهگیری داشتهاند.
بروج ادامه داد: میخواهم با چند نمونه از تجربه شخصیام در چین توضیح دهم که چرا مطالعه این کتاب برایم جذاب بود. وقتی وارد چین میشوید، از همان ابتدا با مجموعهای از فرایندهای دیجیتال روبهرو میشوید. اطلاعات خود را از پیش در یک وبسایت ثبت میکنید و هنگام ورود، با دستگاههایی مواجه میشوید که امکان ارائه خدمات به زبانهای مختلف، از جمله فارسی، را فراهم میکنند. در نتیجه، از همان لحظه ورود، گردشگر با خدمات دیجیتال ارتباط برقرار میکند و بسیاری از فرایندها بدون نیاز به تعاملهای طولانی و پیچیده انجام میشوند.
وی با اشاره به فرایندهای ورود و کنترل گذرنامه افزود: در بخشهای مربوط به کنترل گذرنامه و ورود، دستگاهها با راهنمایی صوتی و تصویری از مسافر میخواهند که به دوربین نگاه کند، سر خود را در موقعیت مناسب قرار دهد و گذرنامه را در جهت مشخصشده بگیرد. این فرایندها میتوانند بسیاری از دشواریهای معمول در ورود به کشورها را کاهش دهند. برای من که بهعنوان راهنمای تور بارها مسئولیت همراهی گروهها و مدیریت مراحل ورود را بر عهده داشتهام، مشاهده این میزان از خودکارسازی و تسهیل فرایندها تجربه قابلتوجهی بود.
فناوری میتواند هم فرایندها را کنترل کند و هم امنیت گردشگر را افزایش دهد
اشکان بروج با اشاره به نقش سامانههای نظارتی در خدمات گردشگری گفت: در تجربهای که در چین داشتم، متوجه شدم سامانههای دوربین و نظارت تصویری در بخشهای مختلف، از جمله خودروها و تاکسیها، به کار گرفته میشوند. این موضوع ممکن است در ابتدا برای گردشگر احساس نگرانی درباره حریم خصوصی ایجاد کند، اما از سوی دیگر، میتواند به افزایش امنیت و رسیدگی سریعتر به تخلفات نیز کمک کند.
وی برای توضیح این موضوع به تجربهای در استفاده از تاکسی اشاره کرد و افزود: در یکی از مسیرها، راننده تاکسی تلاش کرد مبلغ بیشتری از مسافر دریافت کند و پس از پرداخت ۱۰۰ یوان، از بازگرداندن ۳۰ یوان باقیمانده خودداری کرد. میان راننده و مسافر اختلافی شکل گرفت، اما پلیس در همان زمان وارد عمل شد و تصاویر دوربینهای داخل تاکسی را بررسی کرد. بر اساس آنچه من مشاهده کردم، پس از بررسی ماجرا، مبلغ ۳۰ یوان از راننده گرفته شد و به مسافر بازگردانده شد. این تجربه برای من نمونهای از کاربرد فناوری در نظارت بر خدمات و رسیدگی به شکایت گردشگران بود.
بروج ادامه داد: البته این سطح از نظارت، پرسشهایی جدی درباره حریم خصوصی و حدود کنترل ایجاد میکند. در برخی مکانها، به دلیل شرایط امنیتی و حساسیت محیط، حتی در صحبت کردن نیز باید احتیاط میکردیم. بنابراین، در کنار مزایای فناوری، باید به آثار آن بر حریم خصوصی و آزادی افراد نیز توجه داشت. همانطور که در کتاب هم به مباحث امنیت و حریم خصوصی پرداخته شده است، استفاده از فناوریهای هوشمند نیازمند توجه همزمان به کارآمدی، امنیت و حقوق افراد است.
وی با اشاره به تجربه خود در هتلها افزود: در برخی هتلها، فرایند پذیرش بهصورت خودکار انجام میشود. بهجای مراجعه به میز پذیرش، مسافر گذرنامه خود را در دستگاه قرار میدهد، هویت او بررسی میشود و کلید اتاق را دریافت میکند. برای جابهجایی وسایل نیز در بعضی مجموعهها از رباتهای حمل بار استفاده میشود؛ به این صورت که اطلاعات اتاق ثبت میشود و ربات وسایل را به مقصد موردنظر منتقل میکند. این نمونهها نشان میدهند که فناوری میتواند در بخشهای مختلف زنجیره خدمات گردشگری، از ورود مسافر تا اقامت او، به کار گرفته شود.
اینترنت اشیا و واقعیت افزوده، تجربه گردشگر را متحول میکنند
بروج با اشاره به کاربرد اینترنت اشیا در سفر گفت: یکی از نمونههایی که در چین توجه من را جلب کرد، چمدانهای هوشمندی بود که به اپلیکیشن و تلفن همراه صاحب خود متصل میشوند. این چمدانها قابلیتهایی مانند موقعیتیابی، پخش صدا و تغییر رنگ دارند و میتوانند صاحب خود را دنبال کنند یا در صورت گمشدن، از طریق GPS موقعیتشان مشخص شود. این نمونهای از اینترنت اشیا در گردشگری است؛ یعنی ابزارهای مورد استفاده در سفر به اینترنت متصل میشوند و امکان مدیریت و دسترسی بهتر به آنها فراهم میشود.
وی با اشاره به استفاده از واقعیت افزوده در جاذبههای گردشگری افزود: در بسیاری از جاذبههایی که بازدید کردیم، کدهای QR در ورودی قرار داشتند. گردشگر با اسکن این کدها میتوانست به اپلیکیشن یا محتوای مرتبط با جاذبه دسترسی پیدا کند و از قابلیتهای واقعیت افزوده استفاده کند. برای مثال، در شهر ممنوعه، بخشهایی که از بین رفته بودند، از طریق دوربین و محتوای دیجیتال بازسازی میشدند. گردشگر میتوانست با چرخاندن دوربین، تصویر بازسازیشده بخشهای مختلف را ببیند و با اطلاعات تاریخی درباره سربازان دوره مینگ، پوشش آنها و شخصیتهای تاریخی آشنا شود.
بروج ادامه داد: این فناوری به تسهیل تجربه بازدید کمک میکند؛ زیرا گردشگر فقط به دیدن بناها و آثار باقیمانده محدود نمیشود، بلکه میتواند تصویری از گذشته و بخشهایی که دیگر وجود ندارند نیز به دست آورد. به نظر من، این همان نقطهای است که فناوری میتواند به غنیتر شدن تجربه گردشگری کمک کند و ارتباط میان جاذبه، روایت تاریخی و تجربه شخصی بازدیدکننده را تقویت کند.
ترکیب واقعیت مجازی و تجربه واقعی، گردشگر را به دل ماجراجویی میبرد
اشکان بروج با شرح یکی دیگر از تجربههای خود در چین گفت: در منطقهای که با عنوان گرند کنیون شناخته میشود، از پل شیشهای بزرگی بازدید کردیم. تجربه قدم زدن روی پل، دیدن ارتفاع و مواجهه با ترس و هیجان، خود بهاندازه کافی جذاب بود؛ اما تجربه در همینجا تمام نمیشد. پس از آن، ما را به فضایی دیگر هدایت کردند که در آن مجموعهای از بالنهای شبیهسازیشده قرار داشت و هر بالن به چند عینک واقعیت مجازی مجهز بود.
وی افزود: وقتی عینکها را استفاده کردیم، تجربهای مجازی از پرواز بر فراز منطقه برایمان ایجاد شد. میتوانستیم سر خود را بچرخانیم و جاذبهها را از زوایای مختلف ببینیم؛ بهگونهای که بخشی از مسیر واقعی را که طی کرده بودیم، در قالب روایتی مجازی ادامه میدادیم. تجربههایی مانند بانجی جامپینگ نیز در این محیط شبیهسازی شده بود. ممکن است فرد در دنیای واقعی جرئت انجام چنین فعالیتی را نداشته باشد، اما در محیط واقعیت مجازی میتواند بخشی از آن هیجان را تجربه کند.
بروج ادامه داد: من و ۲۴ نفر از مسافرانم این تجربه را امتحان کردیم. حتی کسانی که شاید در دنیای واقعی حاضر به انجام بانجی جامپینگ نبودند، در فضای مجازی توانستند احساس پرش و هیجان آن را تجربه کنند. پس از آن نیز مسیرهای دیگری را بهصورت مجازی دیدیم؛ از جمله حرکت با زیپلاین در ارتفاع، عبور از سرسره و رسیدن به مسیرهای کنار آب. برای من، این نمونه روشنی از طراحی تجربه است؛ یعنی مجموعهای از فناوری، روایت، هیجان و محیط واقعی در کنار یکدیگر قرار میگیرند تا تجربهای بهیادماندنی برای گردشگر بسازند.
وی با تأکید بر اهمیت این رویکرد اظهار کرد: این همان پیوند میان «هایتک» و «هایتاچ» است. فناوری میتواند تجربه را گسترش دهد، امکانهایی را فراهم کند که شاید در شرایط عادی در دسترس نباشند و هیجان و یادگیری را تقویت کند؛ اما ارزش نهایی آن در تجربهای است که برای انسان ایجاد میکند.
پرداختهای دیجیتال و خدمات هوشمند، بخشی از زندگی روزمره در چین شدهاند
بروج با اشاره به کاربرد فناوری در پرداختهای روزمره گفت: در چین، پرداختهای دیجیتال بخش جداییناپذیری از زندگی روزمره هستند و سامانههایی مانند علیپی در بسیاری از فعالیتها استفاده میشوند. افراد پس از ثبتنام و احراز هویت، میتوانند در مکانهای مختلف از این ابزارها برای پرداخت استفاده کنند. در طول سفر، بارها دیدم که افراد با اسکن کد یا استفاده از دستگاههای پرداخت، هزینههای خود را بهسرعت پرداخت میکردند.
وی افزود: یکی از تجربههای جالب من، ورود به فروشگاهی کوچک بود که هیچ فروشندهای در آن حضور نداشت. مشتریان کالاهای موردنظر خود را برمیداشتند و به دستگاهی مراجعه میکردند که خرید آنها را بررسی و مبلغ را محاسبه میکرد. حتی در برخی موارد، پرداخت با کف دست انجام میشد؛ به این معنا که فرد دست خود را مقابل دستگاه میگرفت و پرداخت صورت میگرفت. این تجربه برای من نشان داد که فناوریهای پرداخت بدون پول نقد و بدون تماس فیزیکی تا چه اندازه میتوانند در فرایند خرید و خدمات روزمره گسترش پیدا کنند.
بروج با اشاره به تجربه دیگری از پرداخت دیجیتال گفت: در طول سفر، در شانگهای با زن سالمندی مواجه شدم که برای درخواست کمک، از یک کد QR مرتبط با علیپی استفاده میکرد. این صحنه برای من بسیار جالب بود؛ زیرا نشان میداد حتی فردی در سنین بالا نیز از ابزارهای دیجیتال استفاده میکند. چنین تجربههایی اهمیت دسترسپذیر بودن فناوری را نشان میدهند؛ فناوری زمانی فراگیر میشود که افراد مختلف جامعه بتوانند از آن استفاده کنند.
خودروهای هوشمند نشان میدهند فناوری چگونه به امنیت و بهرهوری کمک میکند
اشکان بروج با اشاره به تحولات صنعت خودروسازی چین اظهار کرد: در حوزه خودرو نیز فناوریهای جدید با سرعت زیادی در حال گسترش هستند. در طول سفر، خودروهای برقی و امکانات هوشمند آنها توجه من را جلب کردند. پکن و شانگهای با وجود ترافیک و جمعیت زیاد، در بخش قابلتوجهی از رفتوآمدها از خودروهای برقی استفاده میکنند و این خودروها به فناوریهای متعددی مجهز هستند.
وی ادامه داد: در برخی خودروها، سامانههای هوشمند میتوانند مسیر حرکت را بررسی کنند و در مواجهه با عابر پیاده، بهویژه کودکان، واکنش نشان دهند و خودرو را متوقف کنند. این قابلیتها نشان میدهند که فناوری فقط به ارائه خدمات دیجیتال محدود نیست، بلکه میتواند در ایمنی، مدیریت حرکت و بهبود تجربه استفاده از خدمات نیز نقش داشته باشد. البته برای ارزیابی دقیق دامنه این قابلیتها، باید عملکرد سامانهها و شرایط استفاده از آنها را نیز بررسی کرد.
بروج با اشاره به سرعت پیشرفت فناوری در چین افزود: آنچه در این سفر دیدم، نشان میداد که فناوریهای هوشمند در بخشهای مختلف زندگی و گردشگری این کشور ادغام شدهاند. از خدمات ورود و اقامت گرفته تا جابهجایی، بازدید از جاذبهها، پرداخت و تجربههای تفریحی، با نمونههای متنوعی از کاربرد فناوری روبهرو بودیم. امیدوارم ما نیز بتوانیم از این تجربهها بیاموزیم و زمینه استفاده گستردهتر و مؤثرتر از فناوریهای نوین را در کشور فراهم کنیم.
کتاب فناوریهای هوشمند در گردشگری، منبعی ارزشمند برای آموزش این حوزه است
بروج در پایان سخنان خود با اشاره به ارزش آموزشی کتاب گفت: با وجود نقدی که درباره ترتیب برخی فصلها مطرح کردم، این کتاب را اثری ارزشمند میدانم و بهشدت توصیه میکنم که علاقهمندان آن را مطالعه کنند. من در حال حاضر، در کنار شناخت صنعت گردشگری، این کتاب را برای تدریس نیز توصیه میکنم؛ زیرا ادبیات مناسب و مطالب قابل استفادهای دارد و میتواند به آشنایی بهتر دانشجویان و فعالان گردشگری با فناوریهای هوشمند کمک کند.
وی خاطرنشان کرد: تجربههایی که در چین مشاهده کردم، نشان میدهند که کاربرد فناوری در گردشگری باید از مرحله صحبتهای نظری فراتر برود و در خدمات، فرایندها و تجربه واقعی گردشگران نمود پیدا کند. ما به آموزش تخصصی، منابع علمی مناسب، زیرساختهای دادهای و فرهنگ استفاده از فناوری نیاز داریم. امیدوارم بتوانیم با بهرهگیری از منابعی مانند این کتاب و پیوند دادن آموزش با نیازهای عملی صنعت، فاصله خود را با روندهای جهانی کاهش دهیم و از فناوری برای ارتقای کیفیت و رقابتپذیری گردشگری ایران استفاده کنیم.